2011/01/26

UDALEKUAK: diabetikoentzat ere bai.

UDALEKUKAK, BAI EDO EZ?
Dudak, beldurrak, …  Ez bazara ausartzen zure semea udalekuetara eramaten, irakurri jarraian azalduko dizuedana, ziur asko iritziz aldatuko duzu.
Orokorrean, udaleku hauen helburua ondorengoa da: haur direnetik diabetikoek beren gaitza kontrolatzen ikas dezaten, horrela ager daitezkeen arazo metabolikoak atzeratu edo saihestea.
Udaleku hauei esker, umeek euren auto-estima igotzea, eta beren gaixotasuna onartzea lortzen dute. Oso garrantzitsua da gaixo hauek beren buruan konfiantza gehiago lortzea eta noski, gaixotasuna onartzea. Jakin beharra dute ez direla egoera horretan bizi diren bakarrak, eta beraien adineko neska eta mutilak ere badaudela. Horri esker, bizitza normal bat eraman daitekeela ikusten dute.
  • Egiten ditugun ekintzei esker, beste neska mutilekin duten bizikidetza hobetzen da. Honek erakusten die egoera berean dauden pertsona gehiago daudela.
  • Udalekuei esker, laguntasuna bultzatzen da.
  • Beste udalekuetan egiten diren ekintzak eta kirolak egiten dira, horrela demostratzen da haur/gazte diabetikoek ere beste edozein haurrek bezalako gauzak egin ditzaketela.
  • Noski, gaixotasunak zertan datzan, bakoitzak nola kontrolatu behar duen, eta abar erakusten zaie kanpamentu hauetan. Horrela, arazoak sortu ditzaketen egoerei aurre egiteko kapazitatea lortzen dute (adibidez hipogluzemiaren aurrean).

Gainera, gurasoen babesik gabe, beraiek ere egoerei eta gaixotasunari aurre egiteko gai direla ikasten duten (askotan familiak gehiegi babesten ditu).
Esan bezala, udaleku hauetan gazteek diabetesaren inguruko heziketa eta informazioa ikasten dute. Honi esker, sor daitezkeen egoera kaltegarrien aurrean nola jokatu behar duten ikasten dute, ondorioz, gaixotasuna nola kontrolatu eta batez ere, gaixotasunarekin nola bizi. Oso garrantzitsua da konsziente izatea orduan eta gehiago jakin gaixotasunaz, hobeto moldatuko direla, eta adineko beste jendearekin bizitzeko hobeto moldatuko dira.
Udalekuek bestelako ekintzak ere erakusten dituzte:
  • Udalekuetan, intsulinaren injekzioaren inguruko klase teoriko eta praktikoak ematen dira.
  • Auto-injekziorako gorputzeko eremu desberdinen inguruko praktikak egiten dira.
  • Dosien aldaketak gluzemiaren funtzioaren arabera eta antolatutako ekintzen arabera zeintzuk diren ezagutzea.
  • Karbohidratoak dituzten eta ez dituzten elikagaien ezaguera. Bai eta bakoitzaren zurgapena.
  • Gluzidikoak diren elikagai desberdinen arteko ekibalentziak ezagutzea.
  • Diabetikoentzat prestatuko produktuen erabileraren abantaila eta desabantailen inguruko klase teoriko eta praktikoak.
  • Diabetesaren inguruko klase teorikoak, elikadura, …
  • Ariketa fisikoak egiten dira, horrela kirolak duen eragin positiboa kontrol metabolikoaren gain zein den ezagutzen da. Ariketa okerrak egiteak eta antolatzean dituen ondorioen ezaguera.
Udalekuak, eremu eta giro egokian antolatzen dira, horrela ikasketa-prozesua bermatzen da. Opor dibertigarriak dira, diabetikoak diren gazteak elkartzen direnekoak, giro atsegina eta ikasteko oso egokia. Beti mediku eta espezialisten kontrolpean.
Antolatutako ekintzekin oso momentu atseginak pasatzen dira: kirola, dantza, posterrak, festibal musikalak, … 
Kontutan hartu behar da, antolatutako ekintza guztiak mediku eta espezialestek antolatuak direla. Monitore espezializatuek hartzen dute parte, hau da, urte desberdinetan esperientzia hartu dutenak.


2011/01/25

Nola bizi diabetesarekin

"2001eko urtarrilaren 19an hasi zen dena. Egun horretan ingresatu ninduten ospitalean. Nere amak asteak zeramatzan nire ekintzak aztertzen eta ur asko edaten nuela konturatu zen.
Nire familian diabetesa duten pertsonak daudenez sintomak zeintzuk diren bazekien eta badaezpada probak egitera joan ginen. Astebete egon nintzen ospitalean eta jakin beharreko guztia erakutsi zidaten. Beste diabetiko gazte batzuk etorri zitzaizkidan bisitan, bizitza normala egiten zutela ikus nezan. Nik ere egin behar izan dut gaixotasunean berriak direnekin.

10 urte pasa dira eta inoiz ez dut arazo seriorik eduki eta krisi oso gutxi. Hipogluzemia gogorren bat bai, baina beti gauez. Non zauden ez dakizula esnatzen zara, nik ez dut nire etxea ezagutzen, baina diabetes arruntean gertatzen diren egoerak dira.

Udako kanpamentu berezietara joan izan naiz, diabetikoentzat antolatzen dituztenetara. Bertan erakusten dizute egoera desberdinei (errutinatik kanpokoak) aurre egiten, arriskuko kirolak eginez, adibidez. Horri esker konturatzen gara guk ere egin ditzakegula inolako arazorik gabe, beti ere beharrezko neurriak hartuta.

Psikologikoki ondo eraman dudala uste dut, salbuespenak salbuespen. Adibidez, lehen hezkuntzako 3 edo 4 mailan, irakasleak ez ziren ausartzen nirekin eskurtsiotara joaten, eta momentu horietan baztertua sentitzen nintzen.

Hala ere, gaixotasun honek gauza on asko eman dizkit, txarrak baino gehiago."



Eskerrikasko Xabi.

2011/01/15

Diabetesa, gaixotasun sendaezinen artean

Hona hemen "Escuela superior olitécnica del Litoral"-ek prestatutako dokumentua, gaixotasun sendaezinei buruz.

"Las enfermedades incurables como su nombre lo indica son las enfermedades para las cuales no existe una cura definitiva o cuyos tratamientos no logran los resultados esperados. A veces no se conoce las causas en concreto que inducen al padecimiento de estas enfermedades.
Las enfermedades van desde los simples resfriados hasta enfermedades mortales como el cáncer.

1. SIDA

Síndrome de inmunodeficiencia adquirida. Es el estadio más avanzado de infección por el virus de inmunodeficiencia humana (VIH). El VIH es un virus que mata o daña las células del sistema inmunológico del organismo.
Transmisión: el contagio del VIH se produce por vía sexual, sanguínea y de la madre al feto o al recién nacido.
Síntomas:El paciente entra a un periodo libre de síntomas cuya duración puede ser superior a diez años. La última fase, denominada SIDA aparecen las infecciones y tumores característicos del síndrome de inmunodeficiencia adquirida
Tratamiento: El SIDA es considerado incurable. Pero existen tratamientos para la infección del virus de la inmunodeficiencia humana que comprenden el empleo de fármacos que inhiben la replicación del VIH.

 2. CÁNCER

Se define como el crecimiento de tejido patológico originado por una proliferación continúa de células anormales que produce una enfermedad por su capacidad para elaborar sustancias con nocivas, por su capacidad de expansión local o por su potencial de invasión y destrucción de los tejidos adyacentes o a distancia.
Síntomas: los síntomas del cáncer dependen del tipo de tumor y de su ubicación en el cuerpo. por ejemplo, el cáncer de pulmón puede provocar tos, dificultad respiratoria o dolor en el pecho; mientras que el cáncer de colon frecuentemente ocasiona pérdida de peso, diarrea, estreñimiento y heces sanguinolenta.
Tratamiento: el cáncer es considerado incurable pero existen medidas terapéuticas tradicionales que incluyen la cirugía, la radioterapia y la quimioterapia.


3. ARTRITIS REUMATOIDE

Es una enfermedad sistémica autoinmune, caracterizada por provocar inflamación crónica de las articulaciones, que produce destrucción progresiva con distintos grados de deformidad e incapacidad funcional.
Síntomas: su síntoma principal es el dolor e inflamación articular, pero puede ocasionar también fiebre, debilidad y otras alteraciones constitucionales.
Tratamiento:en estos momentos, no hay cura para la AR. los medicamentos que se utilizan para tratar la AR se pueden dividir en dos grupos: los que pueden aliviar los síntomas y los que pueden modificar la enfermedad. su médico podría recomendar el uso de dos o más medicamentos de forma simultánea, cada uno de los cuales cumplirá un fin distinto en el tratamiento de la AR.

4. OSTEOPOROSIS

Enfermedad que afecta al hueso, caracterizada por una disminución de la masa ósea; los huesos afectados son más porosos y se fracturan con más facilidad que el hueso normal. Son frecuentes las fracturas de muñeca (radio), vértebras y cadera, aunque puede aparecer en cualquier hueso.
Síntomas: No se presentan síntomas en las primeras etapas de la enfermedad. Los síntomas que se presentan en la enfermedad avanzada son: fracturas de las vértebras, muñecas, etc.
Tratamiento y prevención: Aun cuando no hay cura para la osteoporosis, existe una variedad de medicamentos que pueden ayudar a fortalecer los huesos y aumentar su densidad. La prevención y el tratamiento de la osteoporosis incluyen la administración de estrógenos, progesterona o ambos, suplementos de calcio y otros nutrientes, ejercicio y nuevos fármacos como la calcitonina.


5. DIABETES

La diabetes es una enfermedad en la que los niveles de glucosa (azúcar) de la sangre están muy altos. La glucosa proviene de los alimentos que consume.
Síntomas: Los niveles altos de glucosa en la sangre pueden causar diversos problemas incluyendo necesidad de micción frecuente, sed excesiva, hambre, fatiga, pérdida de peso y visión borrosa.
Tratamiento: No existe cura para la diabetes. El tratamiento consiste en medicamentos, dieta y ejercicio para controlar el nivel de azúcar en la sangre, al igual que prevenir los síntomas y sus complicaciones.
Prevención:Mantener un peso corporal ideal y un estilo de vida activo puede prevenir el inicio de la diabetes tipo 2. Actualmente, no hay forma de prevenir la diabetes tipo 1.


PREVENCIÓN DE LAS ENFERMEDADES INCURABLES

Las enfermedades incurables ya sean de carácter catastrófico o no deben, de llevarse en lo principal con una política de prevención, al prevenir veremos como una pequeña inversión puede solventar gastos que en su futuro serian excesivos. La vacunación, los controles médicos, la información, y el trabajo mutuo evitarían algunas de estas enfermedades, y a la vez representa un beneficio en dinero para una nación, y evita los grandes sufrimientos sociales, familiares, y laborales.

EJEMPLOS DE PREVENCÍON

Las enfermedades como la difteria, tétanos, poliomielitis parotiditis, sarampión y rubéola, se han visto en casi su total desaparición por el efecto de la vacunación de las personas en una temprana edad.

La vacunación de enfermedades como las gripe y resfriado, aunque no las han eliminado por el efecto cambiante de estas han disminuido para especial interés para el sector laboral que ve disminuido el ausentismo por enfermedad en el trabajo.

  • Una correcta educación sexual disminuiría las enfermedades de transmisión sexual, como el SIDA y la hepatitis.

  • Las enfermedades como el cáncer, osteoporosis, enfermedades congénitas como la demencia senil o las enfermedades del corazón, se ven prevenidas o controladas; a través de la buena alimentación.


  •  En la actualidad, la investigación en el campo de las enfermedades se esfuerza en poner de manifiesto la relación entre dosis bajas de exposición y alteraciones en la salud, la influencia de ciertas toxinas ambientales en la función reproductora en ambos sexos, y las posibles consecuencias de los cambios producidos por lesiones biológicas. Hay un interés creciente por investigar los efectos a largo plazo sobre la salud de las personas y por conocer las posibles interacciones entre el ambiente y el individuo.



    Las enfermedades incurables, como se las ha definido no poseen una cura total de estas, por ello deben ser completamente vigiladas de forma responsable por las autoridades competentes, en Ecuador, vemos como estas enfermedades en especial las de carácter catastrófico están completamente avaladas por la ley constitucional.

    No solamente deben ser tratadas se debe dar una política de prevención y estudio de estas enfermedades para así evitar el impacto social, económica y político que causan. Entonces la prevención debe darse como un ente practico para mejorar la vida de las personas, Las enfermedades como algunas variaciones del cáncer, el sida, osteoporosis, ciertos tipos de diabetes, etc. pueden ser completamente prevenidas a través de campañas de información y prevención.

    En diversos países se debe brindar productos de calidad para las personas, y brindar una buena vida en todos los aspectos. Se ha visto que algunas de estas enfermedades vienen de forma improvista, sin razón alguna; pero también se ha determinado formas de prevenirla.

    La conclusión del trabajo se centra, en plantear a La prevención de estas enfermedades, como una política mundial siendo un punto esencial basado en la vacunación, la información, y garantizar los derechos de una correcta alimentación y un ambiente sano.

    Las personas que posean estos males deben tener todas la garantías de una vivir una vida normal, y se deben prevalecer sus derechos.

    La investigación es un importante punto para evitar y tratar estas enfermedades."

    2011/01/11

    Kirola eta diabetesa

    Kirolaren inguruko ikerketa desberdinek, ondorengoa frogatu dute:
    • Presio arteriala eta odoleko glukosa mailak jaisten dituela.
    • Kolesterol “txarra”ren maila jaitsi eta kolesterol “onaren” mailak igotzea
    • Gorputzak duen insulina erabiltzeko gaitasuna hobetzen duela.
    • Bihotzeko gaixotasunak eta burmuin derrameak jasateko arriskua txikitua.
    • Bihotza eta hezurrak indartsu mantendu.
    • Giltzadurak malgu mantendu.
    • Erortzeko arriskua txikitu.
    • Argaltzen lagundu.
    • Gorputzeko grasa kantitatea gutxitu
    • Energia handitu.
    • Estresa gutxitu.
    Kirola egitea ere garrantzitsua da 2.motako diabetesaren prebentziorako. Dieta egoki eta kirol jarduera komenigarriak eginez, bakoitzak duen pisuaren %5-7 jaistea posible izango litzateke, eta ondorioz, 2.motako diabetesa pairatzeko arriskua txikiagoa izango litzateke. (Obeso edo gizen dagoen persona batentzat dira gomendio hauek).
    Aipatutakoa, Diabetes Prevention Program (DPP) izeneko ikerketaren emaitzak dira. Gaztelaniaz: Programa de Prevencion de la Diabetes.




    LAGUNDU DEZAKETEN AKTIBITATE FISIKOAK
    Lau motatakoak bereizten dira:
    1.    Eguneroko bizitzak kirol gehiago egitea.
    2.    Ariketa aerobikoak egitea.
    3.    Indar muskularrerako ariektak egitea.
    4.    Luzaketa ariketak egitea.

    1.    Eguneroko bizitzan kirol gehiago egitea: egunero kirol pixka bat gehiago eginez, erretako kalorien kantitatea asko handitu daiteke. Adibidez: telefonoz hitz egin bitartean oinez ibiltzea, haurrekin jolastea, txakurra paseatzera atera, telebistako kanala aldatzeko altxatzea (mandoa erabili ordez), jardineko lanak egitea, etxea garbitzea, kotxea garbitzea, lanera oinez joatea, eskailerak igo eta jaistea, deskantsoetan luzatu edo ibiltzea (pintxo bat jan ordez), eta abar.

    2.    Ariketa aerobikoak egitea: Kirol mota honetan, muskulu handiak erabiltzen dira, ondorioz, bihotz maiztasuna handitzen da. Arnasketa ere sakontzen da, ondorioz, egunero 30 minutuz mota honetako kirola eginez, lortuko diren emaitzak oso onak izango dira. 30 minutu jarraian egin ordez, 10 minutuko hiru sesioetan egin daiteke. Adibidez, bazkalordu bakoitzaren ondoren, 10 minutuz azkar ibiltzea. Azken aldian kirolik ez ez baduzu, kontsultatu lehenengo zure medikuari.

    3.    Indar muskularreko ariketak egitea: astean behin edo bitan egitea gomendatzen da. Adibidez pesak egitea. Muskuluak kaloria eta grasa gehiago erreko ditu. Muskuluen indarra handituz, ondoren egingo dituzun lanak erraztuak izango dituzu. Ekilibrioa eta koordinazioa hobetzen lagunduko dute.

    4.    Luzaketa ariketak egitea: Estresa gutxitu eta flexibilitatea handitzen laguntzen du. Gainera, gainontzeko kiroletan sortu daitezkeen minak sahiesten dira. Desberdin asko daude, egokiena iruditzen zaizuna aukera dezakezu.

    KIROLA NOIZ EGIN?
    Galdeiozu mediku edo profesional bati, hórrela eguneko momenturik egokiena zein den jakingo duzu. Horretarako, kontutan hartu beti zein diren zure eguneroko jarduerak, bazkalorduak, botikak hartzeko momentuak, eta abar. Hauek odoleko glukosa kantitatea aldatzen baitute.
    Kirola odoleko glukosa mailak 300 baino handiagoak direnean egiten baduzu, gehiago handitu daiteke. Hobe da, itxoitea baloreak jaitsi arte eta ondoren kirolarekin hastea. Baraurik odoleko glukosa 250 baino handiagoa bada, ez da komeni kirolik egitea. Gernuan gorputz zetonikoak agertzen badira ere, hobe da kirolik ez egita (hauek gernuan agertzeak esan nahi du zure dietak ez dizula behar hainako energiarik ematen).

    KIROLA EGITEAK ODOLEKO GLUKOSA MAILA OSO BAJUAK SORTU DITZAKE
    Tratamendu modura intsulina edo pastillak erabiltzen dituzten pertsonetan gertatzen da. Galdetu medikuari.
    Kirola egin bitartean gertatu daiteke, edo egin eta berehala bai eta egun bat beranduago. Gosea, nekea, ahultasuna, dardarak eta abar sortu ditzake. Izerdi asko eta buruko min handiak sortzea ere gertatu daiteke. Odoleko glukosa mailak gehiegi jaisten badira, konorte galtzea eta konbultsioak gerta daitezke.
    Hala ere, kirola egin beharko zenuke. Neurriak hartu daitezke egoera hauek ez gertatzeko.
    KIROLA EGIN AURRETIK
    - Otordurenbat saltatuz gero, kontuz egunean zehar egindako kirolarekin.
    - Intsulina erabiltzen baduzu, galdetu medikuari kirola egin aurretik dosia aldatu behar duzun edo ez.
    KIROLA EGIN BITARTEAN
    -Eduki jarrita identifikatzen zaituen zehozer.
    - Ondoan izan beti elikagai batzuk, glukosa asko dutenak. Horrela, odoleko glukosa mailen jaitsierak kontrola ditzakezu.
    - Ordu erdi baino gehiago irauten duten kiroletan, neur ezazu erregularki odoleko glukosa maila. Agian bukatu ondoren zerbait jan beharko duzu.
    KIROLA EGIN ONDOREN
    - Neurtu odoleko glukosa maila, horrela kirolak eraginenbat izan duen jakingo duzu.
    ODOLEKO GLUKOSA MAILA BAJUEN TRATAMENDUA
    Odoleko glukosa maila 70 edo bajuagoa baldin bada, hartu berehala ondorengo elikagaiak:
    ·         2 edo 3 glukosa tableta
    ·         Esne katilu bat
    ·         5 edo 6 gozoki gogor.
    ·         1 edo 2 koilarakada azukre edo ezti.
    15 minutu ondoren, neur ezazu berriro zure glukosa maila. Oraindik bajuegiak badira, jan ezazu berriro goian aipatutako edozer. Errepikatu zure glukosa mailak egokiak izan arte. Urrengo otordurarte ordu bat itxaron behar baduzu, jan ezazu merienda bat.
    ZER EGIN BIZI AKTIBO BAT MANTENTZEKO?
    Garrantzitsua da gustokoa duzun kirol edo aktibitateak aurkitzea. Kirola egiteko aitzakiak jartzen badituzu etengabe, pentsatu ezazu zergatik. Agian ariketak aldatu beharko zenituzke. Kirola egitea ohikoa denean, zeure buruari galdetuko diozu nola bizi izan zaren ainbeste denbora ariketarik egin gabe.

    2011/01/07

    Gabonak eta diabetesa

    Gabonetako oporraldian zear, diabetesa duten pertsonen ospitaleratze maila handiagoa da. Kanrietako Juan Negrin ospitaleko Endokrinologia zerbitzuko zuzendariak (Pedro de Pablos) ondorengoa dio: " Nahiz eta ez ditugun datuak estatistikoki kontatu, urtero errepikatzen den errealitate bat da".

    Honek ez du esan nahi normalean baino sakrifizio handiagoak egin behar dituztenik diabetikoek. Izan ere, jarraibide gutxi batzuk segituz gero, egun hauetan bereziak diren menuak probatzeko eta jateko aukera izango dute beraien osasuna arriskuan jarri gabe.
    De Pablos doktoreak azaltzen du, plater bat jan baino lehen, menu osoa zein den jakitea komenigarria dela, horrela zein jateko diren egokienak aukeratzeko, beti ere kontutan harturik zein osagaik duen azukre kantitate gehiago. Adibidez, lehengo eta bigarren plater arinak janez, postrean gauza gozoak jateko aukera egongo da.

    Egun hauetan diabetikoen jan ditzaketen elikagaiak asko dira. Arraina, barazkiak eta krustazeoek, adibidez. Maionesarekin, kontuz ibili beharra dute. Indioilarra eta bildotsa ere egokiak dira (azalik gabe).


    URTE ZAHARREKO 12 MAHATSAK JAN DITZAZKETE.
    Arazo gutxien sortzen dituzten fruten artean, meloia, sandia, pomeloa eta papaya daude. Gerezi, txirimoia, mango eta mahatsekin adibidez, kontu handiagoz ibili beharra daukate. Horrek ez du esan nahi, 12 mahats ezin dituztela jan. Izan ere, ez da ezer gertatzen egun berezi batean pixkat pasatzeagatik.


    Patatekin kontuz ibili behar da, prestatzeko moduaren arabera, karbohidrato asko izan ditzaketelako. Frijituak adibidez, nahiko kaltegarriak dira.

    Arreta berezia izan behar da "light" produktuekin. Light-ek ez du esan nahi karbohidratorik gabekoa dela, gutxiago dituela baizik. Horrez gain, Eguberritako turroi eta mazapanekin kontuz ibili behar da. Azukrerik gabekoak badaude, baina frutu lehor eta ezti asko dutenez, glukosa ere bai eta espero gabeko sustuak ematen dituzte.

    Errege eguneko roskoa jateko ez dago arazorik, hori bai, txokolaterik gabe eta noski, pasatu gabe.


      

    2011/01/04

    Ebers papiroa

    Gaur egun Diabetes Mellitus bezala ezagutzen dugun gaixotasunaren inguruko erreferentzia klinikoak, Egipton idatzitako Ebers Papiroan aurkitu dira, k.a. 1500 urtean idatzia.

    Ebers Papiroan, gaixotasunaren ezaugarri klinikoak azaltzeaz gain, honen maneiu eta kontrolerako zenbait neurri aipatzen dira. Medikuntzaren inguruan agertu diren idatzi greko, erromatar eta arabiarretan ere kontrolerako neurri horiek ere aipatzen dira.

    Gaixotasunak duen izena, Diabetes, Arateus filosofo grekoaren omenezkoa da, honek medikuntzaz zuen jakinduria eta amodioaren oroigarri.

    Arauteusek gaixotasunari egindako deskripzio klinikoa ondorengoa da:

    " Una maravillosa aflicción, no muy común en hombres, en la cual la carne y los miembros se disuelven en la orina. Su causa es de naturaleza fría y húmeda, como la hidropesía, ya que el paciente nunca deja de formar agua; la corriente es tan persistente como un acueducto abierto. La naturaleza de la enfermedad es crónica, pero la vida del paciente corta, ya que la enfermedad ocasiona la muerte. Más aún, la vida es desagradable y dolorosa, con insaciable sed e ingestión, excesiva de agua, la cual, es desproporcionada a la gran cantidad de orina que se produce. De abstenerse de tomar agua tanto la boca, como el cuerpo se secan y las vísceras se asemejan a las de una persona con severas quemaduras. El paciente presenta náusea, inquietud, sed y en poco tiempo sobreviene la muerte..."

     Nahiz eta ezaugarri klinikoak ezagutu, Bouchardat-ek XIX mendean azaldu zuen honen kontrolerako beharrezkoa zen dieta eta kirolaren tratamendu egokia. Hala ere, tratamendu honen emaitzak desberdinak dira paziente bakoitzaren arabera.

    2011/01/02

    Diabetikoen tratamendua: intsulina.

    Intsulinak jatorri desberdinak izan ditzakete: animalietatik edo gizakitik. Gizakitik eratorritakoa erdisintetikoa edo errekonbinantea izan daiteke. Gaur egun, gehien erabiltzen direnak gizakiarenak dira, alde batetik azkarrago xurgatzend irelako eta bestetik, erreakzio alergiko gutxiago sortarazten dituztelako.

    Intsulina mota desberdiank daude, efektuaen hasiera momentu, efektu maximoko garaia eta iraupenaren arabera. 3 taldetan sailkatzen dira:
    1. Eragin azkarrekoa
    2. Bitarteko eraginekoa
    3. Eragin azkarrekoa
     Saltzen eta administratzend iren intsulina gehienak 100 U/ml-ko kontzentrazioetan egoten dira, hau da, 3,6 mg/ml. Intsulinarentzat erabiltzen diren aparatuek, 10 ml-ko bolumena izaten dute.


    1. Eragin azkarreko intsulina: intsulina normal izenez ere ezagutzen da. Normalean larriazalpeko injekzio bidez hartzen da, hala ere behar izatekoan zainetan zuzenean injektatuz ere administratu daiteke (berehalako eragina dutelarik). Bere eraginak 6-8 ordu iraun ditzake eta kolore argia eta gardena du.
    2. Bitarteko eragineko intsulina: artifizialki aldatutakoak dira, horrela bere xurgapena eta eraginak luzatzea lortzen da. Esne itxura izaten du eta soilik larruazalpeko injekzio bidez hartu daiteke. gehien erabiltzen direnak isofano edo NPH eta intsulina mantsoa dira.
    3. Eragin luzeko intsulina: talde honen barruan eragin oso mantsoko intsulina dago, zeinek eragin oso mantsoak eta denbora luzekoak dituen. Oso gutxi erabiltzen da. Duela gutxi Glargina izeneko analogoa sortu da. Jariapen mantso eta jarraia du. Horrela, pankreasak egiten duen lana irudikatzen da. Gardena eta urtsua da.


    Diabates mellitus I eta II mota duten pazienteek hartuko dute intsulina, bai eta pankreotektomia izan duten gaixoek eta haurdunaldiko diabetesa jasaten dutenek. Normalean, larruazalpeko injekzio bidez hartzen da, horrela gradualki xurgatzen da. Zetoazidosi diabetiko, hipengluzemia, eta antzeko egoera larrietan zainetan injektatuz ere hartu daiteke. Muskuluen injektatzea oso gutxitan egiten da, mingarria delako eta bere xurgapena oso azkarra.